Eğitim süresi kadar beceriler de kalkınmada belirleyici

Toplum Çalışmaları Enstitüsü, eğitim, insan sermayesi ve ekonomik kalkınma ilişkisine dair yeni raporunu yayımladı.

Raporda, ülkelerin uzun vadeli ekonomik performansında ortalama eğitim süresinin yanı sıra eğitim yoluyla kazandırılan bilişsel, sosyal ve duygusal becerilerin de etkili olduğu belirtildi. Çalışmaya göre, yüksek bilişsel beceri kapasitesine sahip ülkeler ekonomik performansta öne çıkıyor. Yapay zeka ve dijitalleşmenin iş gücü piyasalarını dönüştürdüğü günümüzde analitik düşünme, problem çözme, yaratıcılık ve sosyal becerilerin önemi artıyor.

Küresel refah eşit dağılmadı

Raporda, dünya genelinde kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılanın 1970’te 816 dolar seviyesindeyken 2024’te 13 bin 631 dolara yükseldiği aktarıldı.

Ancak bu artışın ülkeler arasında eşit gerçekleşmediğine dikkat çekildi. Rapora göre yüksek gelir grubundaki ülkeler, zaman içinde diğer ülkelerle aralarındaki farkı artırdı. Ekonomik kalkınmanın yalnızca gelir artışıyla sınırlı olmadığı belirtilen raporda, üretim yapısındaki dönüşümün de kalkınmanın temel göstergeleri arasında yer aldığı ifade edildi.

2023 verilerine göre yüksek gelir grubundaki ülkelerde hizmet sektörünün gayri safi yurt içi hasıla içindeki payı yüzde 69,1 oldu. Düşük gelir grubundaki ülkelerde ise bu oran yüzde 35,4 olarak kaydedildi.

Tarımın payı yüksek gelir grubundaki ülkelerde yüzde 1,4 düzeyinde kalırken, düşük gelir grubundaki ülkelerde yüzde 26,3’e çıktı.

Yapay zeka beceri ihtiyacını değiştiriyor

Rapora göre dijitalleşme, otomasyon ve yapay zeka teknolojileri iş gücü piyasalarında önemli bir dönüşüm yaratıyor.

Dünya Ekonomik Forumu’nun Future of Jobs raporuna atıf yapılan çalışmada, işverenlerin yüzde 44’ünün önümüzdeki beş yıl içinde çalışanların temel becerilerinin önemli ölçüde değişeceğini öngördüğü aktarıldı.

Şirketlerin yaklaşık yüzde 60’ının ise çalışanları için yeniden beceri kazandırma ve beceri geliştirme programlarına ihtiyaç duyduğu belirtildi.

Raporda veri analistleri, yapay zeka uzmanları, siber güvenlik uzmanları ve yazılım geliştiriciler gibi teknoloji yoğun mesleklerde büyüme beklendiği, veri girişi ve rutin idari görevler gibi alanlarda ise istihdam kaybı yaşanabileceği kaydedildi.

Sosyal ve duygusal beceriler

Raporda, öz denetim, sorumluluk, iş birliği, merak ve yaratıcılık gibi sosyal ve duygusal becerilerin akademik başarı ve yaşam sonuçlarıyla ilişkili olduğuna dikkat çekildi. OECD verilerine göre başarı motivasyonu, sebat, merak, sorumluluk ve öz denetim gibi becerilerle akademik başarı arasında güçlü bir ilişki bulunuyor.

Raporda ayrıca, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı öğrencilerin sosyal ve duygusal beceri alanlarında daha düşük performans gösterdiği belirtildi. Toplum Çalışmaları Enstitüsü, Türkiye’de gelecek kuşakların başarısı ve refahı için sosyal ve duygusal becerilerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. Raporda, öğrencilerin bu becerileri kazanmasında sosyoekonomik koşulların belirleyici rol oynadığı vurgulandı.

Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

(NÖ)