BM İnsan Hakları Komiseri Türk: "ABD ambargosu yüzünden çocuklar ölüyor"

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komiseri, “2026’nın başından bu yana uygulanan yakıt kısıtlamaları ve yakın zamanda sınır ötesi etkiler de yaratan yaptırımların sıkılaştırılmasıyla birlikte ele alındığında, [ABD yaptırımlarının] özellikle de en kırılgan durumdaki Kübalılara doğrudan zarar ver[diğini]" söyledi.

Volker Türk, “Çocuklar, doktorların temel tıbbi malzemelere ve ilaçlara erişimi olmadığı için ölüyor. Bu kabul edilemez.” dedi.

Hızlı kötüleşme

Washington’ın Ocak ayında ulusal acil durum ilan etmesinden bu yana adadaki koşullar çok ağırlaştı; bu durum yakıt sevkiyatını aksattı ve Küba’nın petrol rezervlerinin hızla tükenmesine yol açtı. Mayıs ortasında günlük elektrik kesintileri düzenli olarak 20 saati aşmaya başladı.  

Mayıs'ta getirilen kimileri sınır ötesi etkiye sahip olan ve tüccarları, sigortacıları, denizcilik şirketlerini ve finans kuruluşlarını hedef alan ek yaptırımlar, krizi daha da derinleştirerek suya, gıdaya ve temel sağlık hizmetlerine erişimi zayıflattı.

BM İnsan Hakları Ofisi'nin (OHCHR) aktardığı sayılar kaygı verici: Bebek ölüm oranı bin doğumda 9,9’a çıkarak iki katına yükseldi; çocukluk çağı kanserlerinde hayatta kalma oranları yüzde 85’ten yüzde 65’e düştü; ve temel ilaçlar normal tedarik seviyelerinin ancak yaklaşık yüzde 30’u oranında karşılanabiliyor.

Yakıt kıtlığı gıda üretimini de vurdu; bildirildiğine göre üretim yüzde 60 azaldı ve temel gıda maliyetleri büyük bir hızla yükseldi.

“Ayrım gözetmeyen ve sert yaptırımlar”

İnsan Hakları Komiseri Türk ABD yaptırımlarının hukuksal boyutu konusunda çok sert bir değerlendirmede bulundu: “Bir ekonominin tüm sektörlerini hedef alan ve halklara yönelik geniş kapsamlı, ayrım gözetmeyen ve sert etkileri olan bunca ağır yaptırım paketleri, uluslararası insan hakları hukukunun temel ilkeleriyle bağdaşmıyor," dedi. 

İnsani yardım operasyonları da baskılanıyor. Risk almak istemeyen özel şirketler, yasal gerekliliklerin de ötesinde kısıtlamalarla tedarik zincirlerini aksatıyor ve satın alma süreçlerini geciktiriyor.

Büyük denizcilik şirketlerinin hizmetlerini askıya almasından yaptırımların başlamasından beri 2 bin 900 tonu aşkın insani gıda yardım kargosu etkilendi. 

Volker Türk Kübadaki durumun vahimliğini şöyle özetledi:

“Küba giderek artan bir izolasyonla karşı karşıya. Şirketler ülkeden ayrılıyor. Ülkeye uçuş gerçekleştiren havayolu şirketleri azalıyor. Küba, uluslararası ödeme sistemlerinden neredeyse kopmuş durumda. Yaz sıcaklıklarının artması, vektör kaynaklı ve su yoluyla bulaşan hastalıkların yayılma riskini artırabilir.

"Sivil özgürlüklere saygı" 

Türk, “Kasırga mevsimi bu kırılganlığı daha da artırıyor. Bu durum, Küba halkı için toplumsal ve ekonomik kötüleşme ile acıların yaşanmasına yol açabilecek kusursuz bir fırtına yaratıyor,” dedi 

BM İsna Hakları Yüksek Komiseri ayrıca BM İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri’ne atıfta bulunarak işletmelere, toplu biçimde Küba'yla ilişkileri kesmekten kaçınmaları çağrısında bulundu ve Kübalı yetkilileri de itidalli davranmaya, sivil özgürlüklere saygı göstermeye ve keyfi olarak tutulan tüm kişileri serbest bırakmaya çağırdı.

(AEK)